Mela Muter

Mela Muter była kobietą o wyjątkowej osobowości, wybitną malarką, znakomitą pejzażystką, wziętą portrecistką intelektualnych i artystycznych elit Paryża «szalonych lat». Przed jej sztalugami zasiadały najciekawsze osobistości tamtego okresu, zarówno z kręgów lewicujących, jak i arystokratycznych. Malowała swoją rodzinę, przyjaciół, kolegów artystów, literatów, m.in. kilku laureatów literackiej Nagrody Nobla (Władysława Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Romaina Rollanda), muzyków, naukowców, polityków i działaczy, dyplomatów, marszandów, a także nieznanych z nazwiska starców, kobiety, dzieci.

 

Jej życie osobiste to barwne, ale jednocześnie tragiczne losy wyemancypowanej kobiety, która godziła ambicje zawodowe z obowiązkami córki, siostry, matki, żony, partnerki, czy przyjaciółki wybitnych postaci: dziennikarza i krytyka literackiego, działacza lewicowego, Michała Mutermilcha (1874 – 1947), poetów: Leopolda Staffa i Rainera Marii Rilkego, historyka i krytyka sztuki Rogera Fry’a, a także największej miłości jej życia, Raymonda Lefebvre’a.

 

 

 

melamuter.com

Mela Muter w pracowni, 114 Rue de Vaugirard, Paryż

 

 

Mela Muter, a właściwie Maria Melania Mutermilch, z domu Klingsland, urodziła się w 1876 roku w Warszawie. Zmarła w 1967 roku w Paryżu. Pochodziła z dobrze sytuowanej, zasymilowanej, kultywującej polskie tradycje patriotyczne i postępowe żydowskiej rodziny kupca Fabiana Klingslanda i Zuzanny z Feigenblattów. W 1899 roku uczęszczała do warszawskiej Szkoły Rysunku i Malarstwa dla Kobiet, prowadzonej przez Miłosza Kotarbińskiego. W 1901 roku wraz z mężem i synem wyjechała do Francji, gdzie zamieszkała na stałe. W Paryżu podjęła kilkumiesięczną naukę w Académie Colarossi, później w Académie de la Grande Chaumière. Utrzymywała także stałe kontakty towarzyskie z elitą intelektualną oraz artystyczną.

 

Dużo podróżowała po Francji, ale także do Hiszpanii i Szwajcarii. Przed I wojną światową obracała się głównie w kręgu polskiej kolonii artystyczno-literackiej Paryża, będąc zaprzyjaźniona m.in. z Olga Boznańską, Leopoldem Gottliebem, Elim Nadelmanem, Władysławem Reymontem i jego żoną, choć już wówczas miała na swoim koncie portret słynnego francuskiego rzeźbiarza Auguste’a Rodina i wybitnego malarza meksykańskiego Diego Rivery.

 

Po I wojnie światowej, francuski działacz i pisarz, Raymond Lefebvre (1891-1920), z którym była związana uczuciowo, wprowadził ją w kręgi paryskiej lewicującej elity intelektualnej. Wielu jej członków portretowała, jak np. deputowanych Paula Vaillant-Couturiera, Léona Rosenthala czy Marcela Cachina. Była zaprzyjaźniona z ludźmi pióra takimi, jak Henri Barbusse, Anatole France, wspomniany wyżej Romain Rolland, Rabîndranâth Tagore, czy Rainer Maria Rilke. Obracała się także wśród dyplomatów, m. in. chińskich, czy węgierskich (wykonała portret hrabiego Mihaly’ego Karolyi’ego, pierwszego premiera niezależnych Węgier), a także arystokratów. W międzynarodowej społeczności artystycznej Paryża bliscy jej byli: malarze Albert Gleizes i Gino Severini, architekt Auguste Perret, rzeźbiarz Emile Antoine Bourdelle, a także muzycy: Albert Roussel, Arthur Honegger, Doda Conrad, Edgar Varèse, i wielu innych. Przyjaźniła się również z wieloma artystkami różnych narodowości, jak np. Chana Orloff, czy Josette Bournet.

 

W 1902 debiutowała na paryskim Salonie Towarzystwa Narodowego Sztuk Pięknych (Salon de la Société Nationale des Beaux-Arts). W tymże roku miała wystawę indywidualną w warszawskiej Zachęcie. Następnie wystawiała często, w różnych krajach, głównie we Francji i Polsce, ale także w Hiszpanii, Włoszech, Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Afryce Południowej i in.

 

Jej twórczość, początkowo nawiązująca do symbolizmu przerodziła się w malarstwo wpisujące się w postimpresjonizm, ale odznaczające się silnie zindywidualizowanym, ekspresyjnym stylem, wyróżniające się na tle innych paryskich twórców. Mela Muter malowała portrety, studia postaci, w tym często dzieci, obrazy figuralne o tematyce macierzyństwa, sceny alegoryczne, pejzaże i martwe natury, inspirowane fowizmem, ekspresjonizmem, sztuką Paula Cézanne’a i Vincenta van Gogha, a także wczesnym kubizmem.

 

Dzieła jej znaleźć można w kolekcjach muzealnych we Francji, Hiszpanii, Izraelu i na Ukrainie, a prawdopodobnie także w Rosji. W Polsce zaledwie kilka jej prac znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Narodowego w Lublinie, Muzeum Śląskiego, a także Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Liczne jej dzieła trafiły do kolekcji prywatnych we Francji, w Polsce, w Hiszpanii, Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Izraelu, i in.

 

Uznawana jest za jedną z najważniejszych kobiet artystek École de Paris. Choć spędziła większość swojego życia we Francji i przyjęła obywatelstwo francuskie, to w zawsze podkreślała swoją polską tożsamość. Polskie sprawy i kontakty były jej do końca bardzo bliskie.

 

© Ewa Bobrowska, 2023

Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookies.
Więcej informacji w dziale Polityką prywatności.

Zmiany w Polityce Prywatności


Zgodnie z wymogami prawnymi nałożonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, w niniejszym Serwisie obowiązuje nowa Polityka prywatności, w której znajdują się wszystkie informacje dotyczące zbierania, przetwarzania i ochrony danych osobowych użytkowników tego Serwisu.

Przypominamy ponadto, że dla prawidłowego działania serwisu używamy informacji zapisanych w plikach cookies. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies.

Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies w niniejszym Serwisie, prosimy o zmianę ustawień w przeglądarce lub opuszczenie Serwisu.

Polityka prywatności